نگاه به تئاترهاي نوين عاشورايي؛

امام حسين(ع) به روايت امروز

- [رضا آشفته]

---

نمايش‌هاي عاشورايي، برگرفته از تعزيه (به لحاظ ساختاري و شيوه اجرا) و قيام امام حسين(ع)(به لحاظ قصه و محتوا) در سال‌هاي 82 و 83 جدي گرفته شد و در اين سال‌ها نمونه‌هاي بارز و برجسته توليد شد و در معرض ديد عمومي قرار گرفت.

تمام اين نمايش‌ها با آنكه به موضوعي مذهبي مي‌پردازند، اما به لحاظ ساختاري شيوه امروزي را گزينش كرده‌اند تا در رويارويي با سنت و گذشته، شكل و تحليل امروزي‌تر در صحنه ارائه كنند. در ادامه با تعدادي از برجسته‌ترين اين آثار آشنا مي‌شويم كه هر يك به نوعي پيشنهادهاي نويني را براي ارتقاي تئاتر مذهبي ارائه كرده‌اند. ‌

گزارشي از زندگي و آثار زنده‌ياد اكبر رادي؛

چخوف تئاتر ايران درگذشت - [رضا آشفته]

---

اكبر رادي صبح روز گذشته در سن 68 سالگي و پس از 40 سال نوشتن براي باروري فرهنگ ايراني، به دليل بيماري سرطان در بيمارستان پارس تهران درگذشت. ‌اكبر رادي پس از آنكه در مسابقه ‌داستان‌نويسي اطلا‌عات هفتگي برنده رتبه اول شد، در سال 1339 با نمايشنامه <روزنه آبي> توسط احمد شاملو، شاعر نامي آن سال‌‌ها شناسايي و به شاهين سركيسيان معرفي شد و اين متن را بعدا خودش با هزينه شخصي منتشر كرد.

مرور 50 سال نمايش در گفت‌وگوي منتشرنشده با اكبر رادي؛

 روزنه آبي به تئاتر ايران - [رضا آشفته]

---

در سال 74 افتخار شاگردي اكبر رادي را به‌طور مستمع آزاد در دانشكده سينما تئاتر پيدا كردم. آن موقع دانشجوي سال اول تئاتر بودم و با حضور در كلا‌س سال چهارم ادبيات نمايشي، اولين تجربه‌هاي دانشجويي‌ام را برايش قرائت كردم تا با راهنمايي او به نوشتن بپردازم. من در آن سال‌ها خيلي آوانگارد بودم! او با آنكه معروف به يك نويسنده رئاليستي بود، اما هيچگاه مخالفت و عنادي با آوانگارديسم نوشتاري نمي‌كرد، مشروط بر آنكه متن به لحاظ ساخت و همسويي با شرايط اجتماع و انطباق با محيط زندگي با مشكلا‌تی روبه‌رو نشده باشد.

البته نقدهاي صريح و بي‌حب و بغض او در درازمدت مسير نوشتن و نقادي‌ام را روشن‌تر ساخته است. همين كلا‌س‌ها زمينه دوستي و ارتباط بيشتر با او را ايجاد كرد تا در طي يك دوره تمام آثارش را با دقت، مطالعه و پيش از آنكه نقدهايم را روي كاغذ بياورم، درباره اين آثار با اكبر رادي در كتابخانه‌اش صحبت مي‌كرديم. رادي يك نويسنده و هنرمند نقدپذير بود و حتي جزيي‌ترين نقدها را با سعه صدر گوش مي‌داد. اين نقدها تبديل به يكي از رساله‌هاي درسي‌ام شد و با نمره عالي! او در آن زمان مشغول بازنويسي تمام آثارش از روزنه آبي تا آخرين آثارش بود كه نتيجه همان كتاب دوجلدي <روي صحنه آبي> شد. مرداد 83 با هدف جمع‌آوري يك سري گفت‌وگو براي نگارش تاريخ شفاهي تئاتر به سراغ اكبر رادي رفتم. او مرا به كتابخانه‌اش كه در كنار آپارتمان محل زندگي‌اش قرار داشت طبق معمول دعوت كرد. رادي در ابتدا يك ساعت مرا از انجام اين كار منع كرد، دلا‌يلي هم داشت. نمي‌خواست دوغ و دوشاب قاطي هم شود. شايد من هنوز پخته نبودم و بسياري از آدم‌ها را نمي‌شناختم. پس از يك ساعت سرزنش و نقد و عصبانيت، دوباره آرام شد. چاي و شيريني آورد و نزديك به دو ساعت درباره آنچه من مي‌پرسيدم پاسخ گفت. اين گفت‌وگو و چند گفت‌وگوي ديگر از بزرگان تئاتر، مدت سه سال در كتابخانه‌ام بايگاني شد. به اين اميد كه بتوانم نخ گمشده اين تسبيح را پيدا كنم. حرف‌ها و نقدهاي رادي متين و منطقي را به جان دل پذيرفتم و اهداف خود را براي اين منظور پيدا كردم تا سر فرصت عنواني براي درآوردن آن پيش رويم به روشني قرار بگيرد. آنچه در ادامه مي‌خوانيد، از زبان اكبر رادي است درباره وضعيت تئاتر و آدم‌هايي كه در اين هنر گروهي فعال هستند.

نقدي بر نمايش <سمفوني ناكوك> به كارگرداني آتيلا‌ پسياني؛

آدم‌ها و گربه‌ها - [رضا آشفته]

---

نمايش <يك سمفوني ناكوك> به كارگرداني آتيلا‌ پسياني به مقابله انسان‌ها و گربه‌ها در فضاي نابسامان هنري مي‌پردازد. اين كارگردان و طراح به يك خودنگاري در زمينه نقد آدم‌هايي مي‌پردازد كه به گونه‌اي با ژانر تئاتر تجربي در ايران مخالفت مي‌كنند.

گفت‌وگو با مهران رجبي، بازيگر سريال روزگار قريب؛

 
مردي با روابط عمومي بالا و گشاده‌رويي - [رضا آشفته]

---

مهران رجبي، بازيگر را هنگام رانندگي پيدا مي‌كنم. او در حوالي ميدان ونك نگه مي‌دارد تا راحت‌تر پاسخگوي پرسش‌هايم باشد. شب گذشته شاهد پخش چهارمين قسمت از سريال روزگار قريب، با بازي مهران رجبي در نقش پدر دكتر محمد قريب بوديم. شايد همين نكته باعث شد كه با او تلفني درباره كارهاي اخيرش صحبت كنيم كه در ادامه مي‌خوانيد.

گفت‌وگو با نادر برهاني‌مرند، كارگردان نمايش مرغابي وحشي؛

يك اثر كاملا‌ جديد -‌ [رضا آشفته‌]

---

نمايش <مرغابي وحشي> اثر هنريك ايبسن نروژي، از اوايل دي‌ماه به كارگرداني و دراماتورژي نادر برهاني‌مرند در تالا‌ر چهارسو اجرا مي‌شود. اين نمايشنامه توسط آرش پارساخو و نادر برهاني‌مرند براي انطباق با شرايط امروز بازنويسي شده است. در نمايش مرغابي وحشي هومن برق‌نورد، الهام پاوه‌نژاد، كاظم هژيرآزاد، سيامك صغري، ايوب آقاخاني، افسانه ماهيان، علا‌ء محسني، فرزين محدثي و سيما مبارك‌شاهي بازي مي‌كنند و منوچهر شجاع (طراح صحنه)، امير قرباني (آهنگساز) و پريندخت عابدي (طراح لباس) و آزاده انصاري، آرش پارساخو، افسانه ماهيان و هادي عامل (دستياران كارگردان) جزو عوامل اجرايي كار هستند.

گروه تئاتر معاصر در سال‌هاي اخير، باني اجراهاي بحث‌برانگيزي مانند مرگ دستفروش، تهران بر بال فرشتگان، چيستا، تيغ كهنه، پاييز، شكارگاه ممنوع به كارگرداني نادر برهاني‌مرند، دن كاميلو، شب‌هاي آوينيون، والس مرده‌شوران وشو ايك به كارگرداني كوروش نريماني بوده است. ‌